woensdag 21 december 2011 13:54 Geschreven door lidewij

21 december 2011

Het is eind 2011. De dagen zijn kort, de avonden lang en uiterst geschikt om met een boek op de bank te kruipen. Bovendien is het de tijd van terugblikken en van de onvermijdelijke lijstjes van het afgelopen jaar.

Was 2010 een jaar met prachtige uitschieters op kinderboekengebied; in 2011 is de oogst wat gelijkmatiger. Het allerlaatste boek over Robin (van Sjoerd Kuyper) verschijnt: O rode papaver boem pats knal! Robin bedenkt de mooiste observatie van het afgelopen jaar: “Als je op de zon woont, heb je altijd warme voeten.” Een waardig slot van een onvergetelijke serie.
Andere series woekeren juist voort: een explosie aan Stiltons, stapels Grijze Jagers, nieuwe Weerwolfjes, Het leven van een Loser... Dat je op dit laatste succes makkelijk meedobbert, bewijzen de vele Loserklonen: Dagboek van een muts, Dagboek van een watje/vampier en Coolman en ik zijn allemaal kopieën in de traditie meer-van-hetzelfde. Hap-slik-weg.

Nee, dan de eenlingen! Toen kwam Sam van Edward van de Vendel: een fijn boek over een verwaarloosde hond. De ogen van Sitting Bull van Mireille Geus, over de vriendschap tussen een tienjarige jongen en zijn dementerende oma. Zoen me tot ik spin: een poëziebundeltje om te koesteren. Winterdieren van Bibi Dumon Tak: een informatief boek over pooldieren dat leest als een goed verhaal. En Erebos van Ursula Poznanski: absoluut het spannendste boek van 2011!

woensdag 23 november 2011 12:39 Geschreven door lidewij

23 november 2011

Een heel gewone woensdagmiddag. Een meisje huppelt blij de winkel binnen en roept: ‘Kijk eens mama, ze hebben Spekkie en Sproet! Dat is hartstikke leuk.’
De moeder pakt het boek en oordeelt: ‘Nee hoor, dit is maar AVI-6. Jij kunt makkelijk een AVI-7 aan.’
Nog een voorbeeld. Twee jongetjes mogen ieder een boek uitkiezen. De een zegt op een pesterig toontje tegen de ander: ‘Ik heb lekker al AVI-4 en jij pas AVI-3. Puhuh!’

Voor wie niet weet waar we het hier over hebben: ‘AVI’ staat voor ‘Analyse van Individualiseringsvormen’. Een hele mond vol, ja. Het is een systeem met verschillende leesniveaus. Beginnende lezertjes starten op AVI-1 en klauteren zo langs alle niveaus verder tot ze uiteindelijk ‘AVI-uit’ zijn en - technisch gezien - elke tekst kunnen lezen.
AVI-1 is eenvoudig: woorden van één lettergreep, korte zinnen en weinig samengestelde klanken als ‘oe’ of ‘sch’. Per niveau worden de woorden complexer, de zinnen langer. De gemiddelde derdegroeper leest met kerst een boekje op AVI-1 en beheerst aan het einde van het schooljaar AVI-2 of AVI-3. Sinds het AVI-systeem in 2008 vernieuwd is, heet dit ook wel AVI-E3 (eind groep 3), maar in de wandelgang gebruikt men meestal de oude aanduidingen.

maandag 10 oktober 2011 16:31 Geschreven door lidewij

10 oktober 2011

‘Kinderen lezen steeds minder,’ melden sombere berichten in de krant. ‘Ze hangen achter de computer, kijken tv, moeten naar streetdance, citotoetstraining of saxofoonles…’ Best mogelijk dat die niet-lezers bestaan. Alleen: ik ken ze niet. De kinderen die tijdens de Kinderboekenweek vrolijk de winkel binnen stuiteren, zien er stuk voor stuk uit alsof ze niets liever willen dan de hele dag stapels boeken om zich heen. 
           
In de prentenboekenhoek strekt een peuter gretig haar handjes uit naar Nijntje Pluis. Twee kleuters zitten op hun knieën voor Het Muizenhuis van Karina Schaapman en wijzen opgewonden naar de prachtige foto’s. Een jongen wil weten wanneer nou eindelijk De Grijze Jager deel 11 uitkomt, want de andere tien heeft hij allemaal al drie keer uit. Een ander jochie wil graag het met goud bekroonde Dissus hebben, want daar leest de juf op school uit voor. Twee meisjes staan blij te glimmen, ieder met een boek van Thea Stilton tegen zich aangeklemd. En ha, daar ligt een stapel Bert en Bart redden de wereld, het boekenweekgeschenk van Tjibbe Veldkamp en Kees de Boer. ‘Hartstikke cool,’ vindt een meisje. ‘Ik vond het wel een jongensboek,’ oordeelt haar vriendinnetje. ‘Je krijgt ‘m cadeau,’ weet de derde. Voor niets? Ja, voor niets. Wow!
          

maandag 12 september 2011 14:52 Geschreven door lidewij

12 september 2011

Het thema van de komende Kinderboekenweek is Helden – over dapper durven zijn. Aan helden is in kinderboeken uiteraard geen gebrek: van je eigen papa -die natuurlijk is een held is-, gaat het via Kikker van Max Velthuijs naar Meester Jaap - de held op sokken, voor je bij de bijna klassieke helden als Tiuri met het Witte Schild of Rudolf Wega van Amstelveen arriveert. Bovendien verschijnen er nu stapels nieuwe heldenboeken: Hoe word ik een held?, Superhelp!, Het geheim van held nummer zes…Helden te kust en te keur.

Een beetje held kan vliegen. Maar Super-Grover en Batman zijn slechts zielige stumpers vergeleken bij de allerbeste held van de wereld: Karlsson van het Dak! Karlsson is bedacht door Astrid Lindgren en in haar boek vliegt hij op bladzijde vijf je leven binnen om vervolgens nooit meer te verdwijnen. Karlsson is een knappe, heel verstandige man, net dik genoeg en in zijn beste jaren, althans, dat zegt hij zelf. En hij kan dus vliegen. Hij draait aan een knopje ergens midden op zijn buik en dan begint er een klein motortje te ronken. Als de motor voldoende vaart heeft, stijgt Karlsson op en zweeft hij zo waardig als een generaal door de lucht, als je je tenminste een generaal met een propeller op zijn rug kunt voorstellen.

woensdag 10 augustus 2011 14:22 Geschreven door lidewij

10 augustus 2011

‘Welles!’ roept het meisje boos. ‘Het is wél voor meisjes!’
Haar moeder leest met gefronste wenkbrauwen de achterkant van De Grijze Jager. ‘Maar dit gaat over ridders,’ zegt ze. Ze kijkt erbij of al die ridders op een rij klaarstaan om haar dochters eer te roven. ‘Rídders. En óórlog.’
‘Dat vind ik leuk,’ stampvoet het meisje. ‘Het is spannend!'
Haar moeder legt De Grijze Jager terug op de stapel. ‘Een jongensboek,’ vonnist ze.

Een jongensboek? Aparte jongens- en meisjesboeken, dat was toch een station dat ergens in de jaren ’70 werd gepasseerd? Moderne ouders die de rollen in Jip en Janneke omdraaiden – Jip speelde lief met zijn fornuisje en was bang voor een spin, terwijl Janneke intussen lekker op de piano klauterde – die vonden het prima als hun dochter een paar jaar later Arendsoog uit de bibliotheek haalde. Nu zoonlief nog even De olijke Tweeling laten lezen en dan was de boekenemancipatie voltooid.

vrijdag 17 juni 2011 14:37 Geschreven door lidewij

17 juni 2011

Niets is leuker dan een groep kinderen die mag meebeslissen over de nieuwe boeken voor de schoolbibliotheek. In de klas is er al heel wat aan zo’n uurtje Kinderboekwinkel vooraf gegaan. Wat moeten worden aangeschaft? En nog belangrijker: wie mogen als afgevaardigden mee om die boeken te kopen?
De gelukkigen komen met rode wangen binnenstuiteren. Ze hebben een beduimeld verlanglijstje bij zich en zien eruit alsof ze van opwinding niet hebben geslapen. Ze rennen naar de kasten, wijzen opgetogen naar de boeken.

Een kind uit groep vier ontdekt de Stiltonplank. ‘Ze hebben ze hier allemaal!’ schreeuwt ze. 
‘Niet alleen die Muisboeken kiezen!’ waarschuwt de juf.
Het meisje uit groep acht wil Dat heb ik weer van Carry Slee, de zuurstokroze 100%-boeken en de laatste Hoe overleef ik. Wel allemaal voor meisjes… Tja. ‘Je moet Leven van een Loser nemen,’ adviseert het jochie uit groep zeven. ‘Cool!’
‘Jongens, dat soort boeken hebben we toch al,’ waarschuwt juf. Terwijl haar leerlingen gretig grijpen naar Geronimo Stilton en Dummie de Mummie, bekijkt ze de titels die dit jaar een Zilveren Griffel ontvangen. ‘Ik moet toch ook verantwoorde boeken kopen,’ zucht ze, terwijl ze het bekroonde En? van Crowther openslaat.

woensdag 04 mei 2011 10:56 Geschreven door lidewij

4 mei 2011

‘Weet je wie dat is?’ vraagt een man aan zijn dochtertje, terwijl hij naar het borstbeeld van Annie M.G. Schmidt knikt. Het kind kijkt amper op uit haar roze prinsessenboek. ‘Dat is de schrijfster van Jip en Janneke,’ vervolgt haar vader. Even legt hij zijn hand op Annie’s bronzen krullen. ‘Zullen we een boek van haar kopen?’
‘Ik wil deze,’ verklaart het meisje. Ze wijst met een vastberaden vingertje naar de zuurstokroze kaft. ‘Ik wil Prinses Lillifee.’
‘Maar Annie M.G. Schmidt schrijft niet over prinsesjes,’ sputtert haar vader. 

Dan heeft papa toch iets gemist. Een hele wereld van vorsten, koninginnen, feeën en prinsessen gaat open als je het platgewalste pad van Jip en Janneke verlaat en je in het Sprookjesbos van Annie’s honderden versjes begeeft. Je ontmoet de kippetjes van de koning, die met z’n zevenen hollekie-pollekie-dansen, je maakt kennis met de slaapwandelende vorst uit San Carazzo, ziet de zindelijke koningin die je laat onthoofden als je ook maar één kattenhaar op haar trottoir laat vallen, en kijk: daar is de mislukte fee met sproeten, die gelukkig toch nog heel geslaagd is als spree met voeten. De koning gaat verhuizen, kadoze, kaduize, het stoute prinsesje Annabel gooit met vermicellisoep naar tovenaar Merlijn en tenslotte is daar de prinses die persé wil trouwen met een egeltje, omdat ze hoopt dat hij midden in de nacht in een prins verandert. 

maandag 04 april 2011 18:49 Geschreven door lidewij

4 april 2011
Laten we eerlijk zijn: het is geen verrassing welk boek dit jaar de prijs van de Nederlandse Kinderjury gaat winnen. Het was ook geen verrassing welke boek het vorig jaar bekroond werd en zelfs niet wie de winnaar van 2012 wordt. De Prijs van de Nederlandse Kinderjury is een populariteitsprijs. En populair is-ie: Geronimo Stilton.

Maaar… Stilton is geen echte schrijver. Stilton is een muis. Ergens in Italië zit een clubje mensen onder zijn naam te tekenen en te schrijven en het resultaat wordt in een razend tempo vertaald. Wat dat betreft, is Geronimo een echte muis: je knippert met je ogen en er liggen alweer nieuwe muisjes in de winkel.
Kinderen komen blij met de nieuwe Stilton bij de kassa, vragen om de Wakkere Muiskrant en staan te stralen als ze een plastic tasje met Geromimo’s muizensnuit om hun nieuwe aanwinst krijgen. Jammer voor Dolfje, Krik of Donderkat, maar zij gaan het afleggen tegen een uitgekiend marketingsysteem. 
Heel begrijpelijk dat auteurs in opstand komen. Stilton moet worden geweerd omdat hij een nepschrijver in een pluchen pak is en omdat hij seriewerk produceert.