Lezen is geen wedstrijd
woensdag 23 november 2011 12:39
23 november 2011
Een heel gewone woensdagmiddag. Een meisje huppelt blij de winkel binnen en roept: ‘Kijk eens mama, ze hebben Spekkie en Sproet! Dat is hartstikke leuk.’
De moeder pakt het boek en oordeelt: ‘Nee hoor, dit is maar AVI-6. Jij kunt makkelijk een AVI-7 aan.’
Nog een voorbeeld. Twee jongetjes mogen ieder een boek uitkiezen. De een zegt op een pesterig toontje tegen de ander: ‘Ik heb lekker al AVI-4 en jij pas AVI-3. Puhuh!’
Voor wie niet weet waar we het hier over hebben: ‘AVI’ staat voor ‘Analyse van Individualiseringsvormen’. Een hele mond vol, ja. Het is een systeem met verschillende leesniveaus. Beginnende lezertjes starten op AVI-1 en klauteren zo langs alle niveaus verder tot ze uiteindelijk ‘AVI-uit’ zijn en - technisch gezien - elke tekst kunnen lezen.
AVI-1 is eenvoudig: woorden van één lettergreep, korte zinnen en weinig samengestelde klanken als ‘oe’ of ‘sch’. Per niveau worden de woorden complexer, de zinnen langer. De gemiddelde derdegroeper leest met kerst een boekje op AVI-1 en beheerst aan het einde van het schooljaar AVI-2 of AVI-3. Sinds het AVI-systeem in 2008 vernieuwd is, heet dit ook wel AVI-E3 (eind groep 3), maar in de wandelgang gebruikt men meestal de oude aanduidingen.
Goed, op school willen juf en ouders weten wat het kind kan. Draait het keurig mee met de rest van de groep, blijft het achter, of schiet het juist naar voren? Leg de AVI-meetlat erlangs en je weet het.
Dan maken we nu de stap naar de boekwinkel. Beginnende lezers trekken doorgaans feilloos tevoorschijn wat ze willen lezen en wat ze aankunnen. Ouders en vooral grootouders grijpen vaak te hoog. Hun (klein)kind is een wonderkind en moet dus makkelijk een AVI-niveau hoger lezen. Of twee AVI’s. Of drie.
Oudere kinderen komen wel eens met een boek bij je en vragen: ‘Welke AVI is dit?’ Ze vragen dus niet of het boek leuk is, of waar het over gaat. Ze kijken zelfs niet meer of ze de tekst kunnen lezen. Alleen het juiste AVI-niveau telt nog.
Ook komt nogal eens de vraag: ‘Waar staat bij jullie de AVI-6?’ Pardon? Wij verkopen boeken, geen AVI’s! En ze staan niet op AVI-6 gerangschikt. Ook niet op 5, 7 of 8. Bewust niet. Ze staan op leeftijd. In de Kinderboekwinkel is lezen namelijk geen wedstrijd. Lezen doe je omdat het fijn is, omdat je een verhaal wilt dat bij je leeftijd of je interesse past. Dat je daarbij een niveau hoger of lager leest, is helemaal niet erg. Belangrijker is dat je leert hoe heerlijk het is om een boek te pakken en zelf te ontdekken dat die losse woorden zinnen vormen en die zinnen op hun beurt een boek worden. Het is fantastisch om zelf die avonturen te lezen, te genieten van een mooi verhaal. Leesplezier heet dit. En daar draait het allemaal om. Lezen is leuk. En wedstrijden houd je op het sportveld.
Lidewij