Voortgezet onderwijs

Bizar

3sterHoogland & Van Klaveren, maart 2019

Het zal je maar gebeuren: vanaf je derde kun je lezen en vreet je het ene boek na het andere, maar als je dertien bent, stuurt je moeder je naar een therapeut en die zegt dat je drie maanden lang geen boek mag aanraken. Je mag alleen kijken, luisteren, denken en schrijven. Om het leed te verzachten, mag je beginnen met lezen als je op één dag niet meer dan twee keer liegt.
Sallie Mo gaat de uitdaging aan. Nu ze toch niks beters te doen heeft, besluit ze een boek te schrijven over haar zomervakantie. Net als anders kampeert ze met haar alleenstaande moeder op een Waddeneiland, net als anders kamperen Dylan en zijn moeder én Beitel en Donnie en hun moeder er ook. De moeders zijn op hun jaarlijkse mannenjacht en Sallie Mo besluit om de komende twee weken het hart van Dylan te veroveren. Alleen valt Dylan niet voor haar, maar voor Jackie, een meisje dat is weggelopen en zich met haar broertjes verstopt in een bunker in de duinen. Het worden twee woelige weken, waarin Sallie Mo observeert, denkt en schrijft en de situatie al gauw gierend uit de hand loopt.

Wat een boek! Natuurlijk zit Sallie Mo voor haar tentje niet alleen maar braaf te pennen over de vakantie, ze schrijft over alles wat er in haar hoofd lijkt op te komen: leugens versus de waarheid. Haar opa David. Leven en dood. Shakespeare. Hamlet. Euthanasie. Economische crisis. Feminisme. Verliefdheid. Democratie. Corrupte bankiers. Politiek. Danspasjes ‘als een eend op punaises’. Vreemdgaan. Filosofie. Integratie. De gekste dingen waar een dertienjarige wellicht nog niet eens aan denkt, maar Sallie Mo wel. En je gelooft haar op haar woord. Want Sallie Mo dendert je hoofd binnen, met Beiteltje en Dylan in haar kielzog.

Waar Bizar nou eigenlijk over gaat, is onmogelijk samen te vatten. Het gekke is dat de verhaallijn er niet eens zoveel toe doet. Wat is trouwens waarheid van wat Sallie Mo schrijft, en wat verzint of ‘liegt’ ze? Het is de taal van Sjoerd Kuyper die je verder laat lezen, de prachtige zinnen. Verzonnen dingen zijn vaak de mooiste en het zou zonde zijn om die niet op te schrijven. En zulke zinnen staan er op elke bladzijde!
Het plezier in het vertellen, de vaart die in het boek zit, iemand als Beiteltje van wie je verschrikkelijk veel gaat houden; Bizar is een boek om telkens opnieuw te lezen. Een bizar, overrompelend, complex en fantastisch boek voor lezers vanaf twaalf jaar (en veel ouder).