Voortgezet onderwijs

Twee fonkelrode sterren in de blinkend witte sneeuw

3stervertaling: Manon Smits en Pieter van der Drift
Baeckens Books, april 2020

Het is juni 1941. De twaalfjarige tweeling Viktor en Nadja woont in Leningrad in de Sowjet-Unie. Van hun vader krijgen ze een paar schriften met een ringband en die gebruiken ze samen als dagboek. Nadja schrijft met blauw en Viktor met rood.
Als Hitler de oorlog verklaart aan de Sowjet-Unie, worden Viktor en Nadja op kindertransport gezet naar een plaats buiten de stad, omdat het daar veiliger is. Per ongeluk komen ze ieder in een andere trein terecht: de trein van Viktor rijdt naar een kolchoz in Kazan (1500 kilometer naar het oosten), terwijl de trein van Nadja strandt in Mga, vlakbij Leningrad. De overheid stuurt vervolgens het bericht de wereld in dat de trein is gebombardeerd door de Duitsers en dat er geen overlevenden zijn. Victor weet zeker dat zijn zus nog leeft en besluit haar te gaan zoeken, terwijl Nadja in fort Oresjek in Sjlisselburg bij Leningrad tegen de Duitsers vecht. Er volgt een lange, ijzig koude winter, vol sneeuw, honger en ellende, maar met onverwachte vriendschappen en een bijzondere rol voor de tweeling.

Alleen al voor de vormgeving zou je Twee fonkelrode sterren in de blinkend witte sneeuw moeten lezen! Het boek is opgesteld als het rapport van een kolonel van de NKVD, de afdeling staatsveiligheid van de toenmalige Sowjet-Unie. Tussen de aantekeningen van kolonel Smirnov lees je het dagboek van de tweeling.
Die Sowjet-aantekeningen zijn vaak hilarisch, maar dat is het verhaal van Nadja en Viktor niet. In de verte doet dit boek denken aan de klassieker Boris van Jaap ter Haar (1966), maar dat komt ook door de sneeuw, de kou en het Beleg van Leningrad. Nadja en Viktor beleven ieder hun eigen avontuur, maar dankzij de rode en de blauwe inkt is het volkomen duidelijk wie er wat meemaakt. Naast een ijzingwekkend oorlogsverhaal leer je en passant heel wat over de geschiedenis van de Sowjet-Unie. Hoe Viktor en Nadja elkaar terugvinden, is wat toevallig, maar je gunt het de kinderen van harte.

Dit boek sleept je mee naar een uitgeput Leningrad, naar de verschrikkingen van het Beleg van Leningrad in de oorlog en naar een tweeling die weliswaar verzonnen is, maar voorgoed in je hoofd woont. Plus naar de tijd van de Koude Oorlog en alle bureaucratische waanzin.
Lezen, dit in alle opzichten prachtige boek! Geschikt voor twaalf jaar en (veel) ouder.