Voortgezet onderwijs

De hemel van Heivisj

3sterQuerido, maart 2010
Woutertje Pieterse Prijs 2011

In deze recensie staat informatie over de afloop van het verhaal

Zuid-Limburg, 1938. Duitsland ligt dichtbij, maar de oorlog is iets wat heel ver weg lijkt. Fing krijgt de kans te gaan leren voor onderwijzeres, maar haar oma haalt haar van school om te werken bij de Pruusin, de Duitse vrouw van de Sigarenkeizer. Werk kun je het zelfs amper noemen: ze wordt betaald om vriendin te zijn met Liesl, het vreemde nichtje van de Pruusin. Fing heeft een hekel aan haar, en is dan ook niet rouwig als ze na een tijd ontslagen wordt.
Dan breekt de oorlog uit. Natuurlijk moet Fing niets hebben van die Duitse overheersers, maar tegelijk heeft ze respect voor meester Govaerts, die leider is van de plaatselijke NSB. Via meester Govaerts ontvangt ze nog wel eens post van haar vader en broers, die in Duitsland te werk zijn gesteld. Bovendien is ze het meisje van Filip, een jongen die zich bij de Jeugdstorm heeft aangesloten. Pas als de NSB een oude Joodse koopman in elkaar slaat, wil ze niks meer met hem te maken hebben. Ook dringt tot haar door dat de Pruusin een gevluchte Jodin is. Op een dag blijkt dat Liesl in hun kelder zit ondergedoken. Ze moet weg, want er komt Duitse inkwartiering. Tijdens de vlucht krijgt Fing eindelijk begrip voor het kleine meisje dat tijdens de Kristallnacht haar ouders, grootouders en zusje verloor.

Van boeken die rond de Tweede Wereldoorlog spelen, zijn er natuurlijk al heel veel. Wat De hemel van Heivisj zo mooi maakt, is de sluipende wijze waarop Fing bekneld raakt tussen pro- en anti-Duits. Natuurlijk is ze niet blind voor alle ellende die de bezetting met zich meebrengt; ze ervaart het van heel dichtbij als haar vader en broers worden opgepakt. Tegelijk is het moeilijk om weerstand te bieden tegen mensen als meester Govaert die ze bewondert, Filip met wie ze vrijt en mejuffrouw Vroon die zo aardig voor haar is. Haar zus Muulke is veel rechtlijniger: die is tégen Duitsland en alles wat pro-Duits is en bezorgt voor de spanning zelfs illegale verzetskrantjes. Muulke is een heerlijk en ondernemend personage dat het boek voldoende lucht geeft, maar Fing is met al haar besluiteloosheid de overtuigende hoofdpersoon, die nog lang na het lezen in je hoofd achterblijft.

Fing, haar zusjes, broers, de Pap en oma Mei leerden we al kennen in Negen Open Armen (Querido, 2005). De hemel van Heivisj is het tamelijk zelfstandig te lezen vervolg. Ook dit boek is prachtig en sfeervol, een verhaal om nog lang over na te denken. De hemel van Heivisj is geschikt voor lezers vanaf veertien jaar.

Bestellen